Moğolistan Neden Bu Kadar Küçük?

Moğolistan Neden Bu Kadar Küçük?

 

Tarih kitaplarında çokça karşımıza çıkan Moğolistan İmparatorluğu’ndan geriye şimdi küçük bir kara parçası kaldı. 14. Yüzyıl zamanlarında 15 milyon kilometre kareye kadar genişlemeyi başaran Moğolistan, şimdi ise sadece 1.5 milyon kilometre kare alanda varlığını devam ettiren bir devlet!

Moğolistan Tarihi

Moğolistan’ı gezerken sizi en çok şaşırtacak şeylerden bir tanesi cilalı taş devrinden kalma tarım araçları olacaktır. Ben gördüğümde şok olup “nasıl yani, bu alet beş bin yıllık mı şimdi?” diye tepki vermiştim. Büyük Hun İmparatorluğu’ndan, Göktürklere, Uygurlara kadar onlarca farklı Türk devletine yuva olmuş bu topraklarda 18. Yüzyılın başlarına kadar dostluk ve huzur hakimmiş. O tarihlerde ülkede boy gösteren Rus ve Çin yanlıları sayesinde Moğolistan bir parçalanmaya ve iş savaşa doğru sürüklenmiş. Bu sıkıntılar 1912 yılına kadar devam etmiş. Rusların desteği ile 1912’de bağımsızlıklarını ilan eden Moğollar, bu bağımsızlıklarını Çin’e kabul ettirmek için üç yıl daha uğraşmışlar.

İkinci Dünya Savaşı’nda tekrar sıkıntılı bir döneme giren Moğolistan, Japonya’nın Kuzey Çin’i fethetmesiyle tekrar sallantılı bir sürece girip, 1945’te A.B.D. ve İngiltere’nin desteğiyle Moğolistan Halk Cumhuriyeti kurulana kadar iç savaş halinde kalmış. Neredeyse üç yüz yıl savaş içerisinde kalmış bir toplumun, 15 milyon kilometre karelik bir alandan nasıl 1.5 milyon kilometre karelik alana düştüklerini de çok düşünmemek gerek sanırım.

Moğolistan’ı Gezmek

 

Bu kadar siyaset konuştuktan sonra Moğolistan’ı daha yakından tanımak için de birkaç şey söyleyeyim. Güneyinde yer alan Gobi Çölü ile yüzlerce kitaba konu olmuş olan Moğolistan’ı gezmek için en az bir haftanızı ayırmalısınız. Türk tarihinin mihenk taşları olan Orhun Yazıtları’nı görmeden, Karakurum’da yer alan Türk tarihi kalıntılarına şahit olmadan, Tsetserleg’in eşsiz manzarasına ve ihtişamlı manastırına şahit olmadan, yapılan okçuluk ve binicilik etkinliklerine katılmadan, göçebelerin çadırlarına konuk olup bir kap yemek yemeden sakın geri dönmeyin.